همزمان در حوزه فرآوردههای نفتی، واردات ایالات متحده با افزایشی معادل ۸ درصد یا ۱۳۹ هزار بشکه در روز، به بیش از ۱.۹ میلیون بشکه در روز رسید که این میزان نیز بالاترین سطح در ۱۴ ماه اخیر محسوب میشود. این رشد ناشی از افزایش واردات در سایر دستهبندیهای فرآوردهها به همراه نفت کوره باقیمانده (Residual Fuel Oil) بود و در مجموع ۲۰۵ هزار بشکه در روز (۱۲ درصد) نسبت به ماه مشابه در سال ۲۰۲۴ بیشتر شد.
در همین حال، صادرات فرآوردههای نفتی با ثبات نسبی، به حدود ۶.۸ میلیون بشکه در روز رسید که تنها ۱۷ هزار بشکه در روز (کمتر از ۱ درصد) کاهش جزئی نسبت به ماه قبل را تجربه کرد. این پایداری به دلیل آن بود که افزایش در جریانهای خروجی، پروپان (Propane) کاهشهای مشاهده شده در نفت کوره باقیمانده و سایر دستهبندیهای فرآوردهها را جبران کرد. با این حال، صادرات فرآوردههای نفتی نسبت به سپتامبر سال گذشته ۵۰ هزار بشکه در روز (کمتر از ۱ درصد) کاهش داشت. در نهایت، خالص صادرات فرآوردههای نفتی در سپتامبر به طور متوسط ۴.۹ میلیون بشکه در روز بود که اندکی پایینتر از حدود ۵.۰ میلیون بشکه در روز ماه قبل است. همچنین، خالص صادرات ترکیبی نفت خام و فرآوردهها در سپتامبر به طور متوسط ۳.۱ میلیون بشکه در روز ثبت شد، که در مقایسه با ۲.۳ میلیون بشکه در روز ماه قبل و ۲.۵ میلیون بشکه در روز در ماه مشابه سال گذشته، نشاندهنده تقویت موقعیت خالص صادراتی ایالات متحده در مجموع تجارت انرژی است.
نمودار 1: واردات نفت خام و فرآوردههای نفتی ایالات متحده
نمودار 2: صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی ایالات متحده
OECD اروپا
آخرین دادههای رسمی منطقهای برای OECD اروپا نشان میدهد که واردات نفت خام در ماه ژوئن کاهش داشت و به طور متوسط ۸.۱ م.ب/د بود. واردات در بحبوحه کاهش تقاضای پالایشگاهی، به دلیل توقف کار پالایشگاهها و عوامل فصلی، ۲۲۰ هزار بشکه در روز یا حدود ۳٪ نسبت به ماه قبل کاهش یافت. با این حال، در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته، ۹۶ هزار بشکه در روز یا کمی بیش از ۱٪ افزایش داشت(نمودار3).
از نظر منابع واردات از خارج از منطقه، ایالات متحده در ژوئن با ۱.۴ م.ب/د، که تقریباً مطابق با ماه قبل بود، بیشترین سهم را به خود اختصاص داد. قزاقستان و لیبی به ترتیب ۱.۳ م.ب/د و ۰.۹ م.ب/د سهم داشتند. دادههای رسمی هیچ گونه صادرات نفت خامی از منطقه را در ژوئن ثبت نکردهاند، در مقایسه با ۲۳۱ هزار بشکه در روز در ماه قبل و ۲۵ هزار بشکه در روز در ژوئن ۲۰۲۵.خالص واردات نفت خام در ژوئن به طور متوسط ۸.۱ م.ب/د بود، که نسبت به ماه قبل بدون تغییر بود و کمی بالاتر از ۸.۰ م.ب/د ثبت شده در ماه مشابه سال ۲۰۲۴ است. واردات فرآوردهها در ژوئن به طور متوسط ۳.۰ م.ب/د بود، که افزایش ۳۴۹ هزار بشکه در روز یا حدود ۱۳٪ نسبت به ماه قبل داشت. واردات عمدتاً توسط دیزل، با سهم کمتری از سوخت جت، هدایت شد. در مقایسه با ژوئن ۲۰۲۴، جریانهای ورودی فرآوردههای نفتی ۷۹ هزار بشکه در روز یا تقریباً ۳٪ افزایش یافت.
صادرات فرآوردهها ۱۱۷ هزار بشکه در روز یا حدود ۵٪ نسبت به ماه قبل کاهش یافت و در ژوئن به طور متوسط ۲.۲ م.ب/د بود. این کاهش در درجه اول ناشی از نفت کوره، همراه با بنزین موتور و دیزل بود. در مقایسه با ماه مشابه در سال ۲۰۲۴، صادرات فرآوردهها ۱۹۳ هزار بشکه در روز یا تقریباً ۱۰٪ افزایش یافت.خالص واردات فرآوردهها در ژوئن به طور متوسط ۸۴۹ هزار بشکه در روز بود، در مقایسه با ۳۸۳ هزار بشکه در روز در ماه قبل و تقریباً ۱ م.ب/د در ژوئن ۲۰۲۴. خالص واردات ترکیبی نفت خام و فرآوردهها در ژوئن کمی کمتر از ۹ م.ب/د بود، که نسبت به ۸.۵ م.ب/د در ماه قبل افزایش داشت و تقریباً مطابق با سطوح ژوئن ۲۰۲۴ است(نمودار4).
نمودار 3: واردات نفت خام و فرآوردههای نفتی OECD اروپا
نمودار 4: صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی OECD اروپا
ژاپن
واردات نفت خام ژاپن در آگوست به افزایش خود ادامه داد و به طور متوسط به ۲.۲ م.ب/د رسید. واردات ماهانه نفت خام ۱۸۵ هزار بشکه در روز یا حدود ۹٪ افزایش یافت. در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته، واردات نفت خام ۴۲ هزار بشکه در روز یا تقریباً ۲٪ کاهش یافت(نمودار5).
عربستان سعودی با ۴۴٪، در مقایسه با ۳۵٪ در ماه قبل، بیشترین سهم از واردات نفت خام ژاپن در ماه آگوست را داشت. امارات متحده عربی با نزدیک به ۴۱٪، در مقایسه با ۴۳٪ در ماه قبل، در جایگاه دوم قرار گرفت، در حالی که کویت با حدود ۸٪، بدون تغییر نسبت به ماه قبل، سوم شد.
واردات فرآوردهها، از جمله الپیجی، در آگوست به طور متوسط ۹۴۳ هزار بشکه در روز بود که افزایش ۱۳۰ هزار بشکه در روز یا ۱۶٪ را نشان میدهد. الپیجی و نفتا بیشترین افزایش را داشتند، در حالی که نفت کوره کاهش جزئی نشان داد. در مقایسه با سال گذشته، واردات ۳۲ هزار بشکه در روز یا حدود ۴٪ بیشتر بود.
رشد صادرات فرآوردههای نفتی، از جمله الپیجی تداوم پیدا کرد و ۶۶ هزار بشکه در روز یا حدود ۱۶٪ نسبت به ماه قبل افزایش یافت و به طور متوسط به ۴۸۴ هزار بشکه در روز رسید. افزایش شدید در صادرات گازوئیل و همچنین نفت کوره، کاهشهای سوخت جت و بنزین را خنثی کرد. در مقایسه با آگوست ۲۰۲۴، جریانهای خروجی فرآوردهها ۱۰۸ هزار بشکه در روز یا تقریباً ۲۹٪ بیشتر بود(نمودار6).
در نتیجه، در آگوست خالص واردات فرآوردههای ژاپن، شامل الپیجی، به طور متوسط ۴۵۹ هزار بشکه در روز بود که با ۳۹۵ هزار بشکه در روز در ماه قبل و ۵۳۵ هزار بشکه در روز در آگوست ۲۰۲۴ قابل مقایسه است.
نمودار 5: واردات نفت خام و فرآوردههای نفتی ژاپن
نمودار 6: صادرات فرآوردههای پالایش شده ژاپن
چین
واردات نفت خام چین در آگوست تا حدی بهبود یافت و سومین جریان ورودی بالا در سال جاری تا این لحظه را ثبت کرد. واردات ماهانه ۵۴۰ هزار بشکه در روز یا تقریباً ۵٪ افزایش یافت و به طور متوسط ۱۱.۷ م.ب/د رسید که تا حدی توسط ذخیرهسازی حمایت شد. واردات تقریباً مطابق با ماه مشابه سال گذشته بود و کمتر از ۱٪ افزایش داشت(نمودار7).
روسیه با ۱۶٪ از کل واردات نفت خام چین در آگوست، در مقایسه با ۱۸٪ در ماه قبل، بیشترین سهم را داشت. عربستان سعودی با حدود ۱۲٪، در مقایسه با ۱۶٪ در ماه جولای، در جایگاه دوم قرار گرفت، و پس از آن عراق با کمی بیش از ۱۱٪ و برزیل با نزدیک به ۱۱٪ قرار گرفتند. برزیل و آنگولا هر دو افزایشهای شدید ماهانه ثبت کردند. چین برای سومین ماه متوالی هیچ نفت خامی از ایالات متحده وارد نکرد.
واردات فرآوردهها در ماه آگوست، از جمله الپیجی، به طور متوسط ۲.۲ م.ب/د بود که ۲۲۶ هزار بشکه در روز یا بیش از ۹٪ نسبت به ماه قبل کاهش داشت. کاهشها در اکثر فرآوردههای اصلی، به ویژه نفت کوره، ثبت شد. سوخت جت تنها استثنا بود و از واردات صفر در ماه قبل بهبود یافت. واردات فرآوردهها نسبت به سال گذشته ۱۳۲ هزار بشکه در روز یا حدود ۶٪ کمتر بود. صادرات فرآوردههای نفتی، از جمله الپیجی (LPG)، در ماه آگوست با کاهش ماهانه همراه بود و به طور میانگین به ۱.۳ میلیون بشکه در روز رسید؛ این رقم در مقایسه با ماه قبل ۱۹ هزار بشکه در روز یا بیش از ۱ درصد کاهش نشان میدهد. کاهش صادرات در سوخت جت، نفتا و بنزین بیش از افزایش ثبتشده در نفت کوره و دیزل بوده و در نتیجه تراز کلی صادرات فرآوردهها را منفی کرده است.
با این حال، در مقایسه با ماه مشابه سال ۲۰۲۴، صادرات فرآوردهها ۹۵ هزار بشکه در روز یا حدود ۸ درصد افزایش یافته است (نمودار ۸).
از سوی دیگر، در آگوست خالص واردات فرآوردههای نفتی به طور میانگین ۸۱۴ هزار بشکه در روز بود، در حالی که این رقم در ماه قبل ۱.۰ میلیون بشکه در روز و در آگوست سال گذشته نیز در همین حدود گزارش شده بود.
نمودار 7: واردات نفت خام و فرآوردههای نفتی چین
نمودار 8: صادرات فرآوردههای نفتی چین
هند
در ماه آگوست واردات نفت خام هند، پس از رسیدن به پایینترین سطح خود در ۲۲ ماه گذشته در ماه جولای، تا حدی بهبود یافت و به طور میانگین به ۴.۶ میلیون بشکه در روز رسید. میزان واردات در مقایسه با ماه قبل، روزانه ۱۶۸ هزار بشکه یا حدود ۴ درصد افزایش داشت؛ این رشد عمدتاً ناشی از سازگاری خریداران با تغییرات مربوط به تعرفهها و تحریمها بود. با این حال، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، واردات نفت خام روزانه ۱۳۶ هزار بشکه یا تقریباً ۳ درصد کاهش نشان داد(نمودار9).
طبق دادههای شرکت کپلر (Kpler)، روسیه در آگوست ۳۸ درصد از کل واردات نفت خام هند را تأمین کرد، رقمی که در مقایسه با سهم ۴۴ درصدی ماه قبل کاهش یافته است. پس از روسیه، عراق با ۱۶ درصد در جایگاه دوم قرار گرفت و عربستان سعودی و امارات متحده عربی هر کدام با سهمی معادل ۱۴ درصد در رتبههای بعدی جای داشتند.
در ماه آگوست نسبت به ماه قبل در بخش فرآوردههای نفتی، واردات ۵۱ هزار بشکه در روز (حدود ۴ درصد) کاهش یافت و به طور میانگین به ۱.۲ میلیون بشکه در روز رسید. این افت عمدتاً ناشی از کاهش واردات نفت کوره بود که افزایش جزئی در واردات الپیجی را خنثی کرد. در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، حجم واردات فرآوردهها تقریباً بدون تغییر باقی ماند.
از سوی دیگر، صادرات فرآوردههای نفتی هند در آگوست به طور میانگین به ۱.۴ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ماه قبل روزانه ۱۵۶ هزار بشکه یا حدود ۱۲ درصد افزایش داشت. این رشد عمدتاً ناشی از افزایش صادرات دیزل و بنزین بود که در پی افزایش تقاضا در اروپا تقویت شدند. صادرات فرآوردهها نسبت به سال گذشته نیز روندی مشابه را نشان داد و رشد آن عمدتاً از محل افزایش صادرات این دو فرآورده حاصل شد(نمودار10).
در نتیجه، خالص صادرات فرآوردههای نفتی هند در آگوست به طور میانگین ۲۱۶ هزار بشکه در روز بود، در حالی که این رقم در ماه قبل تقریباً صفر و در آگوست ۲۰۲۴ حدود ۵۷ هزار بشکه در روز گزارش شده بود.
نمودار 9: واردات نفت خام و فرآوردههای نفتی هند
نمودار 10: صادرات فرآوردههای نفتی هند
اوراسیا
کل صادرات نفت خام روسیه و کشورهای آسیای مرکزی در ماه آگوست با کاهش ماهانه همراه بود؛ موضوعی که عمدتاً ناشی از اختلال در انتقال نفت از طریق خط لوله دروژبا(Druzhba) عنوان شده است. در این ماه، میانگین صادرات نفت خام به ۶.۳ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ماه قبل ۲۵۱ هزار بشکه در روز یا حدود ۴ درصد کاهش نشان داد. با این حال، صادرات نفت خام نسبت به مدت مشابه سال گذشته همچنان افزایشیافته و با رشد ۲۱۲ هزار بشکه در روز (حدود ۳.۵ درصد ) همراه بود؛ رشدی که عمدتاً از جریانهای قویتر از پایانهی CPC در بندر نووروسیسک (Novorossiysk) ناشی میشد.
در سیستم انتقال نفت ترانسنفت(Transneft)، صادرات نفت خام در آگوست نسبت به ماه قبل ۱۵۸ هزار بشکه در روز (بیش از ۴ درصد ) کاهش یافت و به طور میانگین به ۳.۷ میلیون بشکه در روز رسید. این رقم در مقایسه با آگوست سال گذشته، ۵۹ هزار بشکه در روز یا حدود ۲ درصد کمتر بود.
در میان مسیرهای صادراتی، جریانهای خروجی از نووروسیسک در دریای سیاه با کاهش ۳۴۱ هزار بشکه در روز (حدود ۶ درصد ) نسبت به جولای، به ۵۵۳ هزار بشکه در روز رسید. در مقابل، صادرات از بنادر دریای بالتیک تغییرات متعادلی داشت؛ بهطوریکه افزایش حجم صادرات از پریمورسک (Primorsk) کاهش صادرات از اوست-لوگا (Ust-Luga) را جبران کرد.
صادرات از بندر پریمورسک ۱۴۰ هزار بشکه در روز یا ۱۷ درصد افزایش یافت و میانگین آن به ۹۷۴ هزار بشکه در روز رسید، در حالی که صادرات از اوست-لوگا با افت ۱۳۵ هزار بشکه در روز یا حدود ۲۳ درصد به ۴۴۶ هزار بشکه در روز کاهش پیدا کرد. در مجموع، صادرات نفت خام از طریق پایانههای دریای بالتیک تحت مدیریت ترانسنفت تنها ۵ هزار بشکه در روز یا کمتر از ۱ درصد نسبت به جولای افزایش داشت و میانگین آن ۱.۴ میلیون بشکه در روز ثبت شد.
در مقایسه با سال گذشته، جریانهای ترکیبی نفت خام از مسیر دریای بالتیک ۳۸ هزار بشکه در روز یا حدود ۳ درصد بیشتر بود.
در ماه آگوست صادرات نفت خام از طریق خط لوله دروژبا (Druzhba) به دلیل بروز اختلالی غیرمنتظره به طور قابل توجهی کاهش یافت. جریانهای صادراتی از این مسیر ۱۲۰ هزار بشکه در روز یا حدود ۴۹ درصد نسبت به ماه قبل افت کرد و به طور میانگین به ۱۲۷ هزار بشکه در روز رسید. در مقایسه با آگوست سال ۲۰۲۴، صادرات از طریق این خط لوله ۸۶ هزار بشکه در روز یا حدود ۴۱ درصد کاهش داشت.
صادرات نفت به چین از مسیر خط لوله ESPO نیز در آگوست با کاهش ۳۰ هزار بشکه در روز (حدود ۵ درصد ) نسبت به جولای، به ۶۰۰ هزار بشکه در روز رسید. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۸ هزار بشکه در روز یا بیش از ۴ درصد کمتر بود. در مقابل، صادرات از بندر اقیانوس آرام کوزمینو (Kozmino) اندکی افزایش یافت و با رشد ۲۱ هزار بشکه در روز (حدود ۲ درصد ) به ۹۹۸ هزار بشکه در روز رسید. این میزان در مقایسه با آگوست سال گذشته ۶۸ هزار بشکه در روز یا بیش از ۷ درصد افزایش داشت.
در این ماه در سیستم شرکت لوکاویل(Lukoil)، صادرات از طریق سکوی فراساحلی واراندی (Varandey) در دریای بارنتس به طور میانگین ۹۰ هزار بشکه در روز بود که نسبت به ماه قبل ۳۵ هزار بشکه در روز یا حدود ۲۸ درصد کاهش یافت. با این حال، این رقم نسبت به آگوست سال گذشته ۵ هزار بشکه در روز یا حدود ۶ درصد افزایش نشان داد.
در سایر مسیرهای صادراتی، صادرات از بندر آنیوا بی (Aniva Bay) در خاور دور روسیه بیش از دو برابر افزایش یافت و به ۵۰ هزار بشکه در روز رسید، در حالی که جریانها از دی کاستری (De Kastri) در همان دوره ۱۰۹ هزار بشکه در روز یا حدود ۷۴ درصد کاهش داشت. در مجموع، این دو بندر در آگوست به طور میانگین ۱۱۳ هزار بشکه در روز نفت خام صادر کردند.
در منطقه آسیای مرکزی، صادرات نفت خام در آگوست به طور متوسط ۲۲۵ هزار بشکه در روز بود که نسبت به ماه قبل ۲۴ هزار بشکه در روز (حدود ۱۲ درصد ) افزایش داشت. با این حال، این میزان نسبت به سال گذشته ۳ هزار بشکه در روز یا حدود ۱ درصد کاهش نشان داد.
در آگوست در دریای سیاه، صادرات از پایانه CPC با ۵۶ هزار بشکه در روز (حدود ۳ درصد ) کاهش ماهانه، به طور میانگین به ۱.۶ میلیون بشکه در روز رسید. با وجود این کاهش ماهانه، صادرات از این مسیر نسبت به سال گذشته ۴۰۱ هزار بشکه در روز یا حدود ۳۳ درصد افزایش قابل توجهی داشت. همچنین، صادرات از طریق خط لولهBTC در آگوست ۳۴ هزار بشکه در روز یا تقریباً ۷ درصد افزایش یافت و میانگین آن به ۵۵۱ هزار بشکه در روز رسید؛ افزایشی که عمدتاً ناشی از بازگشت تدریجی جریانهای مختلشده بود. با این حال، این میزان همچنان ۱۸ هزار بشکه در روز یا حدود ۳ درصد کمتر از سطح سال گذشته باقی ماند.
در مجموع، کل صادرات فرآوردههای نفتی از روسیه و آسیای مرکزی در آگوست با رشد ۴۹ هزار بشکه در روز یا حدود ۲ درصد نسبت به ماه قبل، به طور میانگین به ۲.۳ میلیون بشکه در روز رسید. این افزایش عمدتاً ناشی از رشد صادرات نفت کوره بود که افت در صادرات نفتا را جبران کرد. در مقایسه با سال گذشته، صادرات فرآوردههای نفتی ۲۳۹ هزار بشکه در روز یا بیش از ۱۱ درصد افزایش داشت؛ رشدی که بازتاب افزایش جریانهای نفتا، گازوئیل و نفت کوره بود.
جمع بندی
بازار جهانی نفت در اکتبر ۲۰۲۵، مسیر پایداری را در بخش تقاضا و عرضه دنبال میکند، با وجود برخی نوسانات در قیمتها و عدم قطعیتهای اقتصادی. پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بدون تغییر و در سطح ۱.۳ تا ۱.۴ میلیون بشکه در روز باقی ماند. این رشد عمدتاً توسط کشورهای غیر OECD، به ویژه چین و هند و با تمرکز بر سوختهای حمل و نقل مانند سوخت جت، دیزل و بنزین، هدایت میشود. در بخش عرضه، تولید مایعات نفتی کشورهای غیرعضو اوپک پلاس (Non-DoC) نیز با محرکهایی چون ایالات متحده و برزیل، رشد خود را حفظ کرده است. در همین حال، تولید نفت خام اعضای اوپک+ (DoC) در سپتامبر افزایش قابل توجهی (۶۳۰ هزار بشکه در روز) داشت و به طور متوسط ۴۳.۰۵ میلیون بشکه در روز رسید.
با این حال، ذخایر تجاری نفت OECD همچنان پایینتر از میانگینهای تاریخی قرار دارد و در آگوست ۲۰۲۵، ۹۲.۲ میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج ساله بود. این وضعیت میتواند به حمایت از بنیادهای فیزیکی بازار و قیمتها ادامه دهد که در ماه سپتامبر با افزایش اندک سبد مرجع اوپک به ۷۰.۳۹ دلار در بشکه، مشهود بود. چشمانداز اقتصاد کلان جهانی همچنان با رشد پیشبینیشده ۳.۰٪ برای ۲۰۲۵، باثبات است. با وجود این، ریسکهای ژئوپلیتیک و نگرانیها در مورد تورم، بدهیهای دولت ها و تنشهای تجاری (به ویژه بین آمریکا و چین)، از جمله عوامل تأثیرگذار بر روند بازار خواهند بود.
